17.06.2024
Uncategorized

OBELEŽEN 18. MAJ, DAN SEĆANJA NA ŽENE ŽRTVE NASILJA

Pamtićemo ubijene žene 

Beograd, 17.5.2024. – Povodom 18. maja, Dana sećanja na žene žrtve nasilja, Autonomni ženski centar je predstavio platformu Femicid memorijal, nakon čega je ispred Narodne skupštine održana zajednička ulična akcija Autonomnog ženskog centra, Žena u crnom i Ženske solidarnosti pod nazivom #Pamtimo ubijene žene! Oba događaja su organizovana s ciljem da se prisetimo 406 žena i devojčica koje su u periodu od 2011. do 2023. godine ubijene u Srbiji u porodično-partnerskom ili kontekstu seksualnog nasilja.

Sećanje na 391 ubijenu ženu i 15 ubijenih devojčica je započeto predstavljanjem platforme Femicid memorijal, na kojoj je javnosti data na korišćenje tabela kojasadrži 12 osnovnih anonimizovanih podataka, kojima se štite lični podaci ubijenih žena i devojčica, a koji su individualizovani u onoj meri da možemo da se sećamo svake od njih pojedinačno.

„Kao izvori korišćeni su podaci o femicidu koje Autonomni ženski centar redovno prikuplja i objavljuje, kao i podaci iz presuda o femicidu koje nam je ustupio Centar za istraživačko novinarstvo. Na taj način su dopunjeni podaci o slučajevima ubistava žena i devojčica koja nisu ranije bila objavljena u medijima, a učinioci su osuđeni za krivično delo ubistva ili teškog ubistva. Takođe su dodati slučajevi ubistava devojčica koji ranije nisu bili uvršteni u podatke o femicidu u Srbiji“, istakla je Vanja Macanović u Medija centru.

Podaci o ubijenim ženama nam iznova pokazuju da je za žene koje žive u nasilju najopasnije mesto dom u kome žive sa učiniocem (u 222 slučaja, odnosno 55%) i da su nešto više od polovine žena ubili njihovi bračni ili vanbračni supružnici ili partneri (u 211 slučajeva, odnosno 52%). Žene i devojčice su u najvećem broju slučajeva ubijene oruđem (u 151 slučaju odnosno 37%) i oružjem (u 129 slučajeva odnosno 32%), ili su bile prebijene na smrt (u 89 slučajeva odnosno 22%) ili zadavljene (u 28 slučajeva ili 7%). U 125 slučajeva (31%) ubistva su učinjena vatrenim oružjem, pištoljem ili puškom, u 4 slučaja (1%) bombom, i u 124 slučaja (30%) nožem ili skalpelom. 117 učinilaca (30%) je odmah nakon ubistva izvršilo samoubistvo, a 44 (11%) su pokušala samoubistvo.

„Danas smo predstavile prvu fazu Femicid memorijala. U drugoj fazi zainteresovanoj javnosti će biti dostupni svi materijali vezani za istorijat proglašenja 18. maja kao nacionalnog Dana sećanja na žene žrtve nasilja, kao i obeležavanja istog. Takođe će biti dostupna istraživanja i izveštaji Autonomnog ženskog centra o femicidu, javno objavljeni Izveštaji i preporuke Zaštitnika građana u kojima su bili utvrđeni propusti predstavnika institucija, kao i sve inicijative Autonomnog ženskog centra usmerene na utvrđivanje odgovornosti predstavnika institucija u slučajevima ubistava žena i devojčica u Srbiji. Kako je u najmanje 106 slučajeva (26%) nasilje bilo ranije prijavljivano institucijama, cilj obeležavanja je i da se ne zaborave propusti predstavnika institucija koji nisu zaštitili živote žena kada su prijavile nasilje“, dodala je Vanja Macanović.

Osvrćući se na jučerašnje ubistvo žene na Novom Beogradu, Vanja Macanović je istakla da ove godine zabrinjava broj ubijenih žena koje su ranije prijavljivale nasilje (u najmanje 5 od 9 slučajeva) i da ovo ubistvo, kao i poslednji slučaj pokušaja ubistva u Valjevu, pokazuju privilegovano postupanje sudija i tužilaca prema učiniocima nasilja prema ženama zanemarivanjem rizika u kome se žene žrtve nasilja nalaze. Zamolila je medije da ne pišu da su za ubistvo krive hitne mere, ili bilo koje druge mere koje se izriču učiniocima nasilja, već da vraćaju odgovornost na one predstavnike nadležnih institucija koji smatraju da opasne učinioce nasilja zaustavljaju blage mere.

Pošto ni u ovoj godini Visoki savet sudstva i Visoki savet tužilaštva nisu smatrali da u ranije prijavljivanim i procesuiranim slučajevima postoje razlozi za preispitivanje postupanja sudija i tužilaca, stajanjem ispred Narodne skupštine Republike Srbije podsetile smo narodne poslanice i narodne poslanike na inicijative:

da se izmene Zakon o sudijama i Zakon o javnom tužilaštvu unošenjem odredbe po kojoj će se postupanje, odnosno nepostupanje sudije/tužioca koje je dovelo do nastupanja smrtnog ishoda ili teškog povređivanja oštećene ili svedoka, smatrati težim disciplinskim prekršajem;

da se organizuje javno slušanje povodom slučaja ubistva žene u Pirotu marta 2023.godine;

– da se uspostavi Nacionalni mehanizam (telo) za praćenje i analizu slučajeva femicida.

Nadamo se da će ovaj saziv Narodne skupštine te inicijative razmatrati i podržati.

Pamtimo ubijene žene! Ne dozvolimo da još jedna žena u Srbiji bude ubijena zbog pogrešnog postupanja ili nepostupanja nadležnih institucija!

tekst ifotografije Autonomni ženski centar